ثبت شرکت تعاونی

شرکت تعاونی یکی از مهم‌ترین قالب‌های حقوقی فعالیت اقتصادی جمعی محسوب می‌شود که با هدف بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی اعضا شکل می‌گیرد. برخلاف بسیاری از شرکت‌ها که سود سرمایه در آن‌ها اولویت دارد، در تعاونی‌ها انسان و مشارکت اعضا در مرکز توجه قرار می‌گیرد. افراد با گردهم آمدن و تجمیع سرمایه‌های کوچک، می‌توانند فعالیتی بزرگ و سازمان‌یافته راه‌اندازی کنند و از مزایای قانونی و حمایتی آن بهره‌مند شوند. ثبت شرکت تعاونی باعث می‌شود فعالیت اقتصادی حالت رسمی و قانونی پیدا کند، امکان عقد قرارداد، دریافت تسهیلات، گرفتن مجوزها و ایجاد اعتبار تجاری فراهم شود. به همین دلیل بسیاری از مشاغل تولیدی، خدماتی و توزیعی برای شروع فعالیت حرفه‌ای، قالب تعاونی را انتخاب می‌کنند. آشنایی با شرایط، مراحل و الزامات ثبت این نوع شرکت به متقاضیان کمک می‌کند با آگاهی کامل اقدام کرده و از بروز مشکلات حقوقی در آینده جلوگیری نمایند.

شرکت تعاونی چیست؟

شرکت تعاونی نوعی شخصیت حقوقی است که توسط گروهی از اشخاص حقیقی با هدف رفع نیازهای مشترک اقتصادی، اجتماعی یا شغلی تشکیل می‌شود. در این شرکت‌ها، اعضا هم مالک و هم استفاده‌کننده از خدمات شرکت هستند. هر عضو بدون توجه به میزان سرمایه، معمولاً دارای حق رأی برابر است و تصمیمات مهم در مجامع عمومی اتخاذ می‌شود. این ویژگی باعث می‌شود روح همکاری و مشارکت جمعی در شرکت تقویت گردد. سرمایه شرکت تعاونی از طریق آورده اعضا تأمین می‌شود و سود حاصل نیز بر اساس میزان فعالیت یا مشارکت میان آن‌ها تقسیم می‌گردد. تعاونی‌ها می‌توانند در حوزه‌های مختلف مانند تولید، توزیع کالا، مسکن، کشاورزی، حمل‌ونقل و خدمات فعالیت کنند. هدف اصلی آن‌ها صرفاً کسب سود نیست، بلکه تأمین منافع اعضا و ایجاد عدالت اقتصادی است. به همین دلیل قوانین خاصی برای نظارت و ثبت این شرکت‌ها در نظر گرفته شده است.

اهداف تشکیل شرکت تعاونی

• تأمین نیازهای اقتصادی مشترک اعضا از طریق فعالیت جمعی و سازمان‌یافته
• تجمیع سرمایه‌های خرد و تبدیل آن‌ها به یک سرمایه قابل استفاده در کسب‌وکار
• ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار برای اعضا و کاهش بیکاری
• افزایش قدرت خرید و فروش اعضا از طریق حذف واسطه‌ها
• کاهش هزینه‌های تولید، توزیع یا ارائه خدمات برای اعضا
• توزیع عادلانه سود و منافع حاصل از فعالیت اقتصادی
• کمک به بهبود وضعیت معیشتی و رفاه اجتماعی اعضا
• توسعه روحیه همکاری، مشارکت و مسئولیت‌پذیری اجتماعی
• حمایت از تولید داخلی و فعالیت‌های اقتصادی مردمی
• فراهم کردن امکان دریافت تسهیلات، وام و حمایت‌های دولتی
• ایجاد امنیت شغلی بیشتر نسبت به فعالیت‌های فردی
• جلوگیری از تمرکز سرمایه در دست افراد محدود و کمک به عدالت اقتصادی
• ارتقای سطح مهارت و تجربه کاری اعضا از طریق کار گروهی
• فراهم شدن بستر قانونی برای فعالیت اقتصادی مشترک
• کمک به توسعه اقتصادی محلی و منطقه‌ای

 

 

ثبت شرکت تعاونی توسط خانه ثبت

بسیاری از متقاضیان به دلیل پیچیدگی‌های اداری و حقوقی ترجیح می‌دهند فرایند ثبت شرکت تعاونی را از طریق مؤسسات ثبتی انجام دهند. «خانه ثبت» به عنوان یک مجموعه ارائه‌دهنده خدمات ثبتی، می‌تواند انجام مراحل قانونی را برای متقاضیان ساده‌تر کند. در این روش، کارشناسان ابتدا شرایط اعضا، موضوع فعالیت و نوع تعاونی را بررسی می‌کنند تا قالب مناسبی انتخاب شود. سپس تنظیم اساسنامه، تهیه صورتجلسات، تکمیل فرم‌های مورد نیاز و ثبت اطلاعات در سامانه‌های مربوطه توسط مجموعه انجام می‌گیرد. همچنین پیگیری اخذ موافقت‌های اولیه، رزرو نام شرکت و دریافت شماره ثبت و شناسه ملی نیز بر عهده کارشناسان خواهد بود. استفاده از خدمات چنین مجموعه‌هایی باعث صرفه‌جویی در زمان، جلوگیری از رد شدن پرونده و کاهش خطاهای حقوقی می‌شود. به‌ویژه افرادی که تجربه امور اداری ندارند می‌توانند بدون سردرگمی و رفت‌وآمدهای مکرر، شرکت تعاونی خود را به‌صورت قانونی و رسمی به ثبت برسانند و سریع‌تر فعالیت اقتصادی را آغاز کنند.

انواع شرکتهای تعاونی از لحاظ نوع فعالیت

شرکت تعاونی تولید

شرکتی است که به منظور اشتغال اعضاء در امور مربوط به کشاورزی، دامداری، دامپروری، پرورش و صید ماهی، شیلات، صنعت، معدن، عمران شهری و روستایی و عشایری و نظایر اینها فعالیت می‌نماید.

شرکت تعاونی توزیع

شرکتی است که در امور مربوط به تهیه و توزیع کالا، مسکن، خدمات و سایر نیازمندیهای اعضاء فعالیت می‌نماید.

انواع شرکتهای تعاونی از لحاظ نوع عضویت

شرکت تعاونی عام

شرکتی است که عضویت در آن برای همه آزاد می‌باشد و موسسین یا شرکت باید برای تأمین قسمتی از سرمایه اولیه و یا افزایش سرمایه شرکت سهام آنرا به عموم عرضه نمایند.

شرکت تعاونی خاص

شرکتی است که عضویت در آن منحصراً برای گروهی خاص از قبیل : کارگران، کارمندان، کشاورزان، دانشجویان، ایثارگران، زنان، مشاغل خاص و نظایر اینها آزاد باشد.
بدیهی است در ثبت تعاونی اعضا تعاونی موظف به پذیرش متقاضیان واجد شرایط بوده و از این نظر محدودیتی برای عضویت وجود ندارد.

مدارک لازم جهت ثبت شرکت تعاونی

ویژگی‌ها و مزایای ثبت شرکت تعاونی

 حداقل تعداد اعضا در زمان ثبت شرکت تعاونی و دوران فعالیت تعاونی مصرف ، از 250 عضو و در انواع شرکت تعاونی عام ، از 500 عضو و در انواع اتحادیه های تعاونی و سایر شرکت های تعاونی ، از 7 عضو نباید کم تر باشد.
هیئت مدیره شرکت تعاونی مرکب از حداقل 3 نفر و حداکثر 7 نفر عضو اصلی و تا یک سوم اعضای اصلی ، عضو علی البدل خواهد بود.
تعداد بازرسان در ثبت شرکت تعاونی ممکن است یک یا چند نفر باشند. در قانون حداکثری برای آن ها تعیین نشده است و بازرس ممکن است شخص حقیقی باشد یا شخص حقوقی.
در تابلوها و سربرگهای شرکتهای تعاونی ذکر عنوان «تعاونی» ضروری است و باید بطور خوانا قید شود.
برای واحدهای صنفی شهرستانها و برای هر واحد کارمندی و کارگری فقط یک شرکت تعاونی در هر موضوع فعالیت تشکیل می‌شود.
ثبت شرکت تعاونی با بیش از 500 عضو و اتحادیه‌هایی که تعداد اعضاء تعاونیهای عضو آنها مجموعاً بیش از 2000 عضو باشد، «تعاونی بزرگ» محسوب می‌شوند.
حداقل تعداد اعضاء در زمان ثبت شرکت تعاونی و دوران فعالیت شرکتهای تعاونی نباید از 7 نفر عضو کمتر باشد.
سرمایه شرکت تعاونی نامحدود و سهام آن با نام و مسئولیت هر عضو محدود به میزان سهمی است که از سرمایه شرکت خریداری و یا‌تعهد نموده است.
سهم اعضاء درتأمین سرمایه تعاونی برابر است مگر اینکه مجمع عمومی تصویب نماید که برخی از اعضاء سهم بیشتری خریداری نمایند. در این صورت حداکثر میزان سهم هر عضو نباید از 30 درصد کل سرمایه تعاونی تجاوز نماید.
اتحادیه تعاونی با عضویت شرکتها و تعاونیهای داوطلب و با حداقل 7 عضو که دارای موضوع فعالیت واحد باشند در سطح شهرستان یا استان تشکیل می‌شوند.
سهام شرکت تعاونی با نام و غیر قابل تقسیم است و بهای آن باید نقداَ پرداخت شود.
در مجمع عمومی شرکت تعاونی هر شریک فقط یک رای دارد.
داره شرکت تعاونی بر عهده هیات مدیره ای است که طبق قانون تجارت و قانون شرکت های تعاونی و اساسنامه شرکت انتخاب می گردد.

تشکیل و اداره‌ شرکت تعاونی

ماده‌ی ۱۹۳ قانون تجارت بیان می کند که تشکیل شرکت تعاونی اعم از تولید و مصرف ممکن است مطابق اصول شرکت سهامی یا برطبق مقررات مخصوصی باشد که با تراضی شرکا ترتیب داده شده است. همان‌طور که بیان شده شرکت تعاونی از حیث نوع شرکتی می ‌تواند در قالب شرکت سهامی عام که سهام آن برای عموم عرضه می شود یا سهامی خاص که سهام آن برای عده‌ی محدودی منتشر می‌شود، تشکیل شود که هرکدام باید از قوانین حاکم بر خود تبعیت کند.
هرچند در شرکت‌های سهامی حداقل میزان سرمایه و حداقل تعداد شرکا معین است اما در شرکت‌های تعاونی تعداد شرکا و سرمایه‌ی شرکت، متغیر و نامحدود است. در همین راستا شرکا به آسانی می‌‌توانند سهام خود را بین اعضا معامله کنند و محدودیتی از این حیث وجود ندارد و همچنین هرکس بدون نیاز به برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده و تصمیم‌ گیری پیرامون افزایش این سرمایه می ‌تواند یک یا چند سهم از شرکت تعاونی را خریداری کند.
در باب قسمت اخیر، که تشکیل شرکت را براساس «مقررات مخصوص که براساس تراضی شرکا باشد» پذیرفته است، باید متذکر شد که این مقررات نباید مخالف با قانون شرکت ‌های تعاونی مصوب ۱۳۳۴ و دیگر قوانین مرتبط باشد.
برای تشکیل شرکت ‌های تعاونی باید حداقل ثلث سرمایه نقدا پرداخت شود و دو ثلث باقی مانده باید از طرف مؤسسین تعهد شود . اگر در اساسنامه پیش ‌بینی شده باشد درصوت عدم پرداخت مابقی سرمایه توسط تعهدکنندگان، می توان قسمت پرداخت شده را جزو سرمایه شرکت به‌حساب آورد. در هر حال در هنگام تأسیس شرکت باید یک سوم از سرمایه پرداخت شده و اگر آورده غیرنقدی باشد باید توسط اعضا تقویم (یعنی معادل پولی آن مشخص شود) و تسلیم شود.
تعداد سهامدار یا عضو در شرکت‌های تعاونی در هر صورت نباید از هفت نفر کمتر باشد که در هنگام ثبت شرکت، آنها باید حداقل ۵۱ درصد از کل سرمایه‌ی شرکت را تقبل کرده باشند. در شرکت های تعاونی سه رکن هیئت مدیره، مجامع و بازرسان فعالیت می ‌کنند. هیئت مدیره که منتخب اعضای شرکت هستند صرف‌نظر از تعداد سهام‌شان، یک رأی دارند.