تاسیس شعبه شرکت

در دنیای پررقابت امروز، شرکت‌های تجاری برای بقا و گسترش بازار خود، ناچار به توسعه فعالیت‌های جغرافیایی و تنوع بخشیدن به خدماتشان هستند. یکی از رایج‌ترین روش‌های این توسعه، ایجاد شعب در نقاط مختلف است که به شرکت اصلی اجازه می‌دهد بدون تأسیس یک شخصیت حقوقی جدید، مستقیماً به امور مشتریان بپردازد. ثبت شعبه شرکت، اگرچه فرآیندی اداری به نظر می‌رسد، اما اهمیت حقوقی بالایی دارد و می‌تواند از بروز بسیاری از اختلافات آینده جلوگیری کند. در این مقاله، تلاش می‌کنیم با زبانی ساده و دقیق، مراحل و شرایط ثبت شعبه شرکت را بر اساس قوانین جمهوری اسلامی ایران بررسی کنیم تا مدیران و فعالان اقتصادی بتوانند با آگاهی کامل و در چارچوب قانون، گام‌های توسعه خود را بردارند و از دغدغه‌های حقوقی بکاهند.

تعریف شعبه شرکت

شعبه شرکت واحدی از شرکت اصلی است که در منطقه ای به غیر از مرکز اصلی شرکت فعالیت می کند. موضوع فعالیت شعبه شرکت دقیقاً و کاملاً منطبق با فعالیت های شرکت مادر است و محدوده ی اختیارات آن نیز توسط شرکت مادر یا شرکت اصلی تعیین می شود. شعبه شرکت قسمتی از شرکت مادر است که کاملا تحت کنترل و مدیریت شرکت مادر قرار دارد و بر اساس دستورالعمل ها و تصمیمات آن فعالیت می کند و به همین جهت از شخصیت حقوقی مستقلی برخوردار نیست. با این حال شعبه در محدوده ی اختیارات پاسخ گوی عملکرد خود است ولی در نهایت مسئولیت نهایی اقدامات شعبه با شرکت مادر است.

راهنمای ثبت شعبه شرکت

هر شرکت به استناد اساسنامه اش می تواند نسبت به تاسیس شعبه شرکت خود  اقدام نماید .
چنان چه ثبت شعبه در اساسنامه شرکت قید شده باشد همراه با تاسیس شرکت اصلی ، شعبه یا شعبات نیز تاسیس میگردند.
اما در صورتی که تصمیم به تاسیس شعبه پس از به ثبت رسیدن شرکت مادر انجام پذیرد تغییر در اساسنامه تلقی شده و باید به مرحله تایید مجمع رسیده و مرجع ثبت شرکت اصلی از آن مطلع گشته و پس از ثبت، جهت اطلاع عموم در روزنامه رسمی شرکت آگهی گردد .

بر اساس توضیحات فوق هر شرکت اجازه تاسیس شعبه در داخل و یا خارج از کشور را دارد .

تاسیس شعبه شرکت اگر همزمان با ثبت شرکت معین شده باشد با شرکت اصلی ثبت می شود و آگهی می شود و چنانچه شعبه متعاقباَ تاسیس گردد،تغییرات در شرکت محسوب شده و طبق مقررات تغییر نسبت به ثبت و نشر آن اقدام می شود.ثبت شعبه شرکت در محل شعبه منتشر می شود.به عنوان مثال شرکت لبنیات صحرا در تهران تشکیل شده و اگر قرار باشد شعبه ای از شرکت خود را در استان اصفهان راه اندازی کند باید نسبت به تاسیس شعبه شرکت خود اقدام نماید.

 ثبت شعبه شرکت توسط موسسه خانه ثبت

امور ثبتی و اداری، به ویژه در حوزه ثبت شرکت‌ها و شعب، نیازمند تخصص، دقت و آگاهی کامل از آخرین تغییرات قوانین و رویه‌های اداره ثبت است. موسسه «خانه ثبت» به عنوان یک مرجع تخصصی در این زمینه، با بهره‌گیری از کارشناسان مجرب و وکلای پایه یک دادگستری، خدمات جامعی را برای ثبت شعبه شرکت ارائه می‌دهد. این موسسه با شناخت دقیق ابهامات و پیچیدگی‌های سامانه‌های الکترونیک قضایی و اداره ثبت شرکت‌ها، مسیر ثبت را برای متقاضیان تسهیل می‌کند. از تنظیم صحیح صورتجلسات هیئت مدیره و تدوین اساسنامه گرفته تا پیگیری مستمر پرونده و پاسخگویی به ایرادات احتمالی کارشناسان، تمامی مراحل توسط تیم خانه ثبت با دقت و سرعت بالا انجام می‌شود. اعطای این کار به متخصصان، نه تنها زمان ارزشمند مدیران را حفظ می‌کند، بلکه خیال آن‌ها را از بابت رد شدن درخواست به دلیل اشتباهات اداری یا نقص مدارک راحت می‌کند و تضمینی برای انجام صحیح امور طبق موازین قانونی است.

قانون تاسیس شعبه شرکت

درماده ۱۹۹ قانون تجارت، در مورد قانون تاسیس شعبه شرکت آمده است که هرگاه شرکت در چندین حوزه شعبه داشته باشد، مقررات مواد ۱۹۵-۱۹۷ قانون مذکور( مربوط به ثبت شرکت ها) باید به قسمی که در نظام نامه وزارت عدلیه معین می شود در هر حوزه جداگانه انجام گردد.
در ماده ۸نظام نامه قانون تجارت، هرگاه شرکت در چندین حوزه محکمه ابتدایی شعبه داشته باشد انتشارات مذکور در نظام نامه باید به نحوی که در ماده ۶ مقرر است در محل وقوع شعبه نیز علی حده به عمل آید و برای انجام این مقصود مقامی که خود شرکت در آنجا به ثبت رسیده است باید سواد مصدق از تقاضانامه و منضمات آن را به ثبت اسناد محل وقوع شعبه یا شعب ارسال دارد تا اقدام به انتشار نماید. لذا در این خصوص ثبت شعب داخلی شرکت های ایرانی توسط شرکت مادر(اصلی) اعلام و مراتب ثبت رسمی ایجاد شعبه توسط ادارات ثبت محل شرکت اصلی صورت می پذیرد و چگونگی ثبت آن نیزفارغ از مفاد قانونی تغییر نموده است.

شعبه شرکت شناسه ملی غیرمستقل و مرتبط با شناسه ملی شرکت مادر تخصیص داده می شود. لذا دقت در انتخاب محل شعبه و همخوانی آن با صورتجلسه، لازم می باشد و چگونگی ثبت شعبات داخلی شرکت ها از طریق سامانه جامع ثبت شرکت ها به صورت الکترونیگی صورت می پذیرد.
علت رصد و شناسایی شعبات داخلی شرکت ها موضوعات مرتبط با مباحث مالیاتی و مالی می باشد که برطبق سوابق موجود برخی از شعبات شرکت های داخلی به صورت مستقل دارای حساب بانکی و یامسئولیت مستقل می باشند که می توان به نمایندگی و شعب بیمه های مادر اشاره نمود وبرخی دیگر از شعبات داخلی دارای استقلال مالی نمی باشند وبه طور کامل تمامی اقدامات را توسط شرکت اصلی انجام می دهند که می توان به شعب شرکت های بانکی و پولی ویا نفت و گاز اشاره نمود. در شق نخست در صورت استقلال نمایندگی یا شعبه، آن شخصیت حقوقی نسبت به ایجاد یک شرکت مستقل اقدام می نماید. اما در نوع دوم شرکت اصلی نسبت به ایجاد شعبه فرعی در سایر نقاط و ثبت آن مبادرت می ورزند.
در نظم حقوقی ممکن است در مرکز اصلی شخصیت حقوقی و یا خارج از حوزه ثبتی شعبه و یا شعبات متعددی ایجاد گردد. درزمان انتقال شخصیت حقوقی به واحد ثبتی دیگر نیازی به انحلال شعبه در واحد ثبتی مقصد نمی باشد. حذف و یا انحلال و انتقال شعبه توسط شخصیت حقوقی مادر صورت می پذیرد، که مطابق اساسنامه شرکت می باشد. مراتب انتخاب مدیران شعب و یا انتقال و انحلال شعب ممکن است برطبق اساسنامه در صلاحیت مجامع عمومی ویا هیات مدیره باشد.
 

نحوه ثبت شعبه شرکت

درصورتی‌ که زمان ثبت شرکت تصمیم بگیریم که شعبه آن را نیز ایجاد نماییم مراحل و روند ثبت آن را کوتاه‌ تر و در اصل با یک تیر دو نشان زده‌ایم اما بسیاری از شرکت‌ها بعد از تأسیس و پس از شروع به فعالیت و گذشت زمان به این مورد پی می ببرند که لازم است شعبه یا شعبات در دیگر شهرها جهت سهولت ارائه خدمات و یا محصولات تولیدی افتتاح نمایند. نحوه ثبت شعبه شرکت نیز همانند تأسیس شرکت منتها با پیچیدگی های بیشتر اما صورت‌ جلسات آن با تأسیس شرکت متفاوت است. درصورتی‌که تمام روند آن به‌درستی انجام پذیرد و مدارک درخواستی بصورت کامل به کارشناسان مربوطه ارسال گردد تاسیس شعبه شرکت زودتر انجام خواهد شد.

تاسیس شعبه شرکت با مسئولیت محدود

شرکت با مسئولیت محدود،عبارت است از شرکتی که بین دو یا چند نفر برای امور تجارتی تشکیل شده و هریک از شرکاء بدون اینکه سرمایه به سهام یا قطعات سهام تقسیم شده باشد فقط تا میزان سرمایه خود در شرکت مسئول قروض و تعهدات شرکت خواهند بود.
شرکت در شرف تاسیس می تواند دارای شعب مختلف باشد که با اعلام شعب و انجام امور تاسیس شعب برای کمتر شدن هزینه میتوان در ابتدای تاسیس شرکت، شعبه شرکت را نیز اعلام نمود و ثبت کرد تا هزینه ها را کاهش دهیم و بعدا نخواهیم دوبار کاری انجام داده و شعبه شرکت را ثبت کنیم.
در شرکت با مسئولیت محدود هم در زمان تاسیس و هم پس از تاسیس میتوان امورات مربوط به تاسیس شعبه شرکت با مسئولیت محدود را انجام داد و شعبه شرکت را تاسیس نمود و فعالیتهای مرتبط و اقدامات لازم را تکمیل کرد.

تاسیس شعبه شرکت سهامی خاص

مکان و آدرس تاسیس شعبه شرکت نمیتواند در محل و آدرس دفتر مرکزی شرکت باشد و به عبارتی دیگر دفتر مرکزی شرکت و شعبه شرکت نمی توانند در یک شهر باشند . درزمان تاسیس شعبه شرکت باید یک نفر به عنوان مدیر شعبه انتخاب و به سازمان ثبت معرفی گردد.اگر تاسیس شعبه هم زمان با تاسیس شرکت باشد که در اساسنامه شرکت حتما ثبت میشود و اگر بعد از تاسیس شرکت تصمیم به تاسیس شعبه گرفته شود باید با تنظیم صورتجلسه  تاسیس شعبه شرکت را به اداره ثبت اعلام نمود . همچنین هیئت مدیره نیز میتواند اقدام به تاسیس شعبه شرکت کند البته با توجه به اختیارات اساسنامه.
تاسیس شعبه شرکت سهامی خاص نیز مانند تاسیس شعبه شرکت با مسئولیت محدود بوده و تفاوتی با آن ندارد.

مدارک لازم برای تاسیس ثبت شعبه شرکت

مدارک لازم برای تاسیس ثبت شعبه شرکت به شرح زیر است: